"लढाईत हार-जीत होतच असते, पण स्वाभिमान गहाण टाकून जगण्यापेक्षा लढून मरणे कधीही श्रेष्ठ."
पानिपत ही विश्वास पाटील यांची मराठी साहित्यातील एक अजरामर ऐतिहासिक कादंबरी आहे. १४ जानेवारी १७६१ रोजी झालेल्या पानिपतच्या तिसऱ्या महायुद्धावर हे पुस्तक आधारित आहे. विश्वास पाटील यांनी अत्यंत बारकाईने संशोधन करून मराठ्यांच्या या सर्वात मोठ्या शोकांतिकेला शब्दबद्ध केले आहे. सदाशिवराव भाऊ पेशवे यांचे नेतृत्व आणि अहमदशाह अब्दालीचे आक्रमण यांचा थरार यात वाचायला मिळतो. ही कादंबरी फक्त युद्धाचे वर्णन नाही, तर त्यावेळच्या राजकीय आणि सामाजिक परिस्थितीचा आरसा आहे. लेखकाने प्रत्येक पात्राला न्याय दिला असून इतिहासातील एक महत्त्वाचे पर्व जिवंत केले आहे.
हे पुस्तक वाचणे म्हणजे एक अंगावर काटा आणणारा अनुभव आहे. युद्धाचे वर्णन इतके जिवंत आहे की तलवारींचा खणखणाट कानात घुमतो. मराठ्यांनी देशाच्या रक्षणासाठी दिलेले बलिदान पाहून ऊर भरून येतो. शेवट वाचताना डोळे पाणावतात आणि मनाला चटका लागतो. विश्वास पाटील यांची भाषाशैली इतकी प्रभावी आहे की पुस्तक खाली ठेवावेसे वाटत नाही. सदाशिवराव भाऊ आणि विश्वासराव यांची वीरता मनावर कोरली जाते. इतिहासाची आवड असणाऱ्या प्रत्येकासाठी आणि मराठी माणसासाठी हे पुस्तक म्हणजे एक पर्वणीच आहे.
